A Revolución Americana e a Revolución Francesa: Resumo Histórico

A Revolución Americana

A orixe remóntase á Guerra dos Sete Anos (1756-1763), onde Gran Bretaña tratou de resarcirse do custo da guerra creando novos impostos nas colonias americanas, aos que estas se negaron. Varios impostos suprimíronse, pero mantívose o do té. A resposta foi o Motín do Té (1773), no que un grupo de mozos lanzou cargas de té ao porto de Boston. O resultado disto foi o peche do porto e unha gran multa aos habitantes de Massachusetts.

En setembro de 1774, as colonias —agás Xeorxia— reuníronse en Filadelfia para elaborar unha lista de agravios; ao ano seguinte comezaron os enfrontamentos armados. O 4 de xullo de 1776 proclamouse a Independencia dos Estados Unidos.

Fases da Guerra de Independencia

Esta guerra de independencia tivo dúas fases principais:

• Primeira fase (1775-1777): Os insurxentes de George Washington enfrontáronse aos británicos cunha táctica de guerrillas. A vitoria estadounidense en Saratoga fixo que Francia decidise apoialos.
• Segunda fase (1778-1782): En outubro de 1781, as tropas británicas foron derrotadas en Yorktown polos colonos. A paz asinouse co Tratado de Versalles de 1783, onde o Reino Unido recoñeceu formalmente a independencia dos Estados Unidos.

A Constitución dos Estados Unidos

Cando acabou o conflito, as colonias convertéronse en estados soberanos e Alexander Hamilton propuxo a elección dun Congreso cunha Constitución común. En 1787, 50 delegados (os Pais Fundadores) redactaron a nova Constitución en Filadelfia. Estabeleceuse a seguinte división de poderes:

• Poder lexislativo: Residía nun Congreso composto por dúas cámaras: o Senado e a Cámara de Representantes. O Congreso aprobaba impostos e orzamentos, iniciaba leis e declaraba a guerra ou a paz.
• Poder executivo: Exercido polo presidente, elixido por sufraxio universal masculino cada 4 anos (sendo George Washington o primeiro presidente).
• Poder xudicial: Encabezado polo Tribunal Supremo, coa finalidade de velar polo cumprimento e o respecto das leis.

A Revolución Francesa

Orixes da Revolución Francesa

Un dos grandes causantes foron os problemas que sufría a facenda real: Francia atravesaba unha profunda crise económica que limitaba o poder de actuación de Luís XVI. Moitos ministros propuxeron ideas ilustradas para solucionar este problema, como facer pagar impostos aos privilexiados, pero a Asemblea de Notables rexeitounas. Outro motivo fundamental foi a grave crise de subsistencia pola que pasou o país.

O estoupido revolucionario en 1789

O 5 de maio de 1789 reuníronse en Versalles os Estados Xerais. A disputa sobre como debían reunirse os estamentos e votar foi o desencadenante da revolución: o terceiro estado pedira que se votase por cabeza e non por estamento, e que se duplicase o número dos seus representantes. O rei aceptou dobrar o número de delegados, pero rexeitou o voto por cabeza.

Como resposta, o terceiro estado autoproclamouse Asemblea Nacional. Dado o carácter revolucionario deste acto, o rei decidiu pechar a súa sala de sesións. Ante isto, o 20 de xuño os deputados do terceiro estado reuníronse na Sala do Xogo da Pelota, onde xuraron non disolverse ata que o país tivese unha constitución. Por este motivo, a cámara pasou a chamarse Asemblea Nacional Constituínte.

O rei, con receo, concentrou tropas en Versalles e destituíu o ministro reformista. A resposta popular foi o Asalto á prisión da Bastilla (símbolo do absolutismo), onde estaban encerrados os disidentes políticos; este suceso converteuse no gran símbolo da revolución.

No verán de 1789 produciuse unha gran revolta campesiña coñecida como «o Gran Medo». Tras o 14 de xullo, os campesiños deixaran de pagar impostos e xurdiron rumores de que os nobres castigarían aos rebeldes mediante partidas de bandidos. Presos do pánico, os campesiños asaltaron castelos, queimaron escrituras de propiedade e esixiron a abolición dos dereitos señoriais.

A Convención Nacional (1792-1794)

Ante a ameaza austro-prusiana, as clases populares asaltaron o palacio das Tullerías, do que fuxiu a familia real. Os asaltantes foron os «sans-culottes». Tras esta insurrección popular, a revolución radicalizouse: a Asemblea Lexislativa suprimiu a monarquía e deu paso a unha nova asemblea electa, a Convención, encargada de redactar unha nova constitución.

Na Convención destacaron tres forzas principais:

• Xirondinos: Dirixidos por Jacques Pierre Brissot; representaban os revolucionarios moderados.
• Xacobinos ou montañeses: Dirixidos por Maximilien Robespierre, Jean-Paul Marat e Georges Danton; partidarios dunha república democrática e da alianza cos sans-culottes.
• A Chaira ou Común: Homes fieis ao espírito de 1789, de perfil burgués e firmes defensores da propiedade privada.

Entre setembro de 1792 e xuño de 1793, a vida política estivo dominada polo enfrontamento entre xirondinos e montañeses. Luís XVI foi executado na guillotina o 21 de xaneiro de 1793, un feito que alarmou as casas reais europeas. Como consecuencia, Francia declarou a guerra ao Reino Unido e ás Provincias Unidas.