Gramática Galega: Demostrativos, Posesivos e Semántica

Castellà3 d’oct. 20263,51 KB

O demostrativo

Dependendo da entonación poden presentar valor afectivo ou negativo.
ESE, ISO ou ESA, acompañando ou substituíndo a un nome, adquire valor despectivo.
As formas AQUEL e AQUELA pódense usar para expresar algo pouco definido.
Tamén cun significado indefinido e dependente do contexto derivan as formas verbais aquelar e aquelarse.
Nisto, nestas, con isto admiten un uso adverbial temporal cun significado de “nese momento”.
Daquela admite ese mesmo uso como adverbio de tempo e, ademais, pode funcionar como conxunción consecutiva “polo tanto”.

Para marcar unha relación de propiedade absoluta, o posesivo ten formas analíticas, invariables de xénero e número: de meu, de noso...
Existe un posesivo distribuído: candanseu, candansúa, etc. Deben ir colocados sempre diante do posuído: As nenas levan candansúa bicicleta.
As formas de primeira persoa poden indicar familiaridade ou afectividade: O noso Xulián anda a traballar.
O posesivo usado con numerais equivale a unha expresión aproximativa: Xa terá os seus setenta anos.
Pode significar algo habitual: Xa chegou ese coas súas historias.
Existen locucións formadas con posesivos: Penso moito nos meus.

Campo asociativo: Conxunto de palabras que comparten un trazo de significado pero que non teñen por que pertencer á mesma categoría gramatical.
Campo semántico: Conxunto de palabras que teñen como mínimo un trazo semántico común. Por exemplo, o campo semántico de mar só pode incluír substantivos como area, algas...
Relacións de inclusión: Relacións que se producen polo feito de que o significado dun lexema está incluído no doutro. Estas relacións son: hiponimia, hiperonimia e cohiponimia.
- Hiponimia: Relación entre un lexema específico e outro máis xeral: rosa é un hipónimo con respecto a flor.
- Hiperonimia: Relación entre un lexema xeral e outro específico: flor é o hiperónimo de rosa.
- Cohiponimia: Relación entre hipónimos dun mesmo hiperónimo: rosa e caravel son cohipónimos.
Relacións semánticas:
- Sinonimia: Pode ser total ou parcial (hai matices diferenciadores).
- Polisemia: Cando unha palabra ten varios significados.
- Homonimia: Palabras iguais con diferente significado. Poden ser homófonos (baca/vaca) ou homógrafos (dieta).
- Termos opostos:
  1. Complementarios: Hai unha relación de exclusión; afirmar un implica negar o outro: viva/morta.
  2. Antónimos: Presentan unha gradación de significados: frío/morno/quente.
  3. Recíprocos: Dous aspectos dunha mesma realidade; para que exista un ten que existir o outro: alumno/profesor, tío/sobriño.