O método científico e a lóxica proposicional

O método científico e a investigación

Obxecto de coñecemento: É aquilo que queremos coñecer mediante a ciencia.

Método de coñecemento: O modo no que imos investigar a ciencia.

Fases do método experimental

1. Establecemento do problema: Pregunta sobre como funciona algo da natureza, cales son as súas causas, e que cremos poder responder mediante o método científico.
2. Formulación das hipóteses: Conxecturas razoables que propoñemos como resposta aos problemas científicos abordados. Teñen a función de orientar a investigación para indicarnos que variables debemos analizar. O deseño das hipóteses é o momento máis creativo da investigación científica; a súa verdade establécese contrastándoa con feitos facilmente observables.
3. Observación e experimentación: O experimento é un feito que podemos repetir, cuxas variables podemos controlar, e que determina a verdade ou falsidade da hipótese investigada.
4. Lei, teoría e paradigma: Unha lei natural é un modo constante de proceder do mundo natural.

O papel das matemáticas na ciencia

• Linguaxe compartida: As matemáticas ofrécennos unha linguaxe que permite que todos os científicos do mundo se entendan máis aló das súas linguaxes naturais.
• Precisión conceptual: As expresións matemáticas son máis precisas que as da linguaxe natural, achegando máis información e coñecemento.
• Poder de predición: Posibilitan predicir novas relacións entre as variables que explican un fenómeno.
• Rigor argumental: Permiten expresar e desenvolver o noso coñecemento coas maiores garantías posibles de que os nosos razoamentos sexan correctos.

Estrutura das teorías científicas

Teoría científica: Conxunto sistemático de leis que explican unha parte ou aspecto da realidade.

Paradigma científico: A través dun sistema de teorías científicas somos capaces de ofrecer unha visión sistemática da realidade.

Revolución científica: Prodúcese cando un paradigma científico substitúe a outro.

Ética, sociedade e límites da ciencia

Ciencia e verdade

O compromiso fundamental da ciencia é coa verdade. Porén, o ser humano ten a posibilidade de mentir: se se fai conscientemente, trátase dun fraude científico. Falamos de enganoloxía cando o científico antepón as súas conviccións filosóficas, políticas ou relixiosas ás teorías científicas contrastadas.

Ciencia e interese

A investigación científica esixe un enorme investimento en capital humano, infraestrutural, organización política e administrativa, o cal custa inxentes cantidades de diñeiro. Na súa resposta inciden intereses económicos, o que supón certos riscos: se o financiamento é privado, tenderase a investigar o que as empresas poidan rendibilizar; se é público, o que favoreza ao Estado.

Ciencia e experimentación

O experimento esixe o control da realidade experimentada. Cando se experimenta con átomos, ácidos e gases, suscítanse cuestións de impacto ecolóxico. O asunto complícase cando se experimenta con animais ou persoas.

Cando se autoriza a experimentación?

1. Cando sexa imprescindible.
2. Cando haxa probabilidades razoables de éxito, co menor dano posible.
3. Co seu consentimento.

Ciencia, tecnoloxía e progreso

A ciencia é unha conquista inmensa da humanidade, hoxe imprescindible para a supervivencia do noso nivel de desenvolvemento. Xunto coa tecnoloxía, ofrécenos un poder de coñecemento e control enorme sobre a natureza e sobre o ser humano.

Clasificación das ciencias

• Ciencias formais: Exemplos: lóxica e matemáticas. Método: axiomático. Obxecto: relacións lóxicas en estruturas formais.
• Ciencias naturais: Exemplos: física, bioloxía, astronomía. Método: experimental ou hipotético-dedutivo. Obxecto: o cosmos ou a natureza.
• Ciencias humanas: Exemplos: medicina, psicoloxía, historia. Método: experimental ou hipotético-dedutivo, reconstrutivo, hermenéutico. Obxecto: o ser humano.

Iniciación á lóxica proposicional

Unha proposición é unha oración enunciativa que afirma ou nega algo, e que pode ser verdadeira ou falsa.

• Proposicións simples: Aquelas que non poden descompoñerse en partes que sexan á súa vez proposicións.
• Proposicións complexas: Aquelas que poden descompoñerse en proposicións simples.

Conectores lóxicos

• Conxuntor: É verdadeiro unicamente cando todas as proposicións que o compoñen o son.
• Disxuntor: É falso cando todas as proposicións que o compoñen o son.
• Implicador: É falso cando o antecedente é verdadeiro e o consecuente é falso.
• Coimplicador: É verdadeiro cando as proposicións que o compoñen teñen o mesmo valor de verdade.

Tipos de resultados formais

• Tautoloxía: Fórmula que resulta sempre verdadeira en calquera interpretación.
• Contradición: Fórmula que resulta sempre falsa.
• Indeterminación: Fórmula que nuns casos é verdadeira e noutros é falsa.